دایتوریو، آی‌کی‌دو Vs جوجیتسو، جودو

دایتوریو، آی‌کی‌دو Vs جوجیتسو، جودو

بیشتر اوقات مخاطبان ما محبت می‌کنند و نظرشان را با ما درمیان می‌گذارند و از ما نظرخواهی می‌کنند. سعی ما بر این است که پاسخ‌هایمان را برایشان ایمیل کنیم. این اواخر دوستی مطلبی را با ما در میان گذاشت اما تصمیم گرفتیم به جای ارسال پاسخ، مقاله‌ای مختصر و مفید تدوین کنیم و آن را این‌جا انعکاس بدهیم تا سایرین نیز استفاده کنند و نظرشان را با ما در میان بگذارند.

نامه

ما در این نوشتار این دغدغه‌ها را به صورت مختصر انعکاس داده‌ایم:

کارآیی آی‌کی‌دو چیست؟ با این‌که رشته‌های آی‌کی‌دو ، دایتو ریو ، جودو و جوجیتسو از یک خانواده هستند (همه از سیستم‌های رزم سامورایی‌ها هستند) اما تفاوت‌هایشان در چیست؟

آیا حقیقتا جوجیتسو مادر رشته‌های ژاپنی است؟

و...

ما در این مقاله هرگز بدنبال اثبات برتری رشته‌ای نیستیم. این نوشتار سعی دارد تا بی‌طرفانه و به‌دور از تعصب، تفاوت بین دو سیستم رزمی جوجیتسو و آی‌کی‌دو را به صورت مختصر انعکاس بدهد. البته ناگفته نماند که سیاق مقاله در معرفی آی‌کی‌دو است. چون جوجیتسو نیازی به معرفی ندارد و کارایی آن برای همه واضح است. بیشتر ابهامات حول کارآیی آی‌کی‌دو است و ما قصد داریم آی کی دو و جوجیتسو را بهتر بشناسیم.

برای مطالعه به ادامه مطلب مراجعه کنید...

 

نظر دوست بزرگوارمان:

«توی صحبت های خیلی از دوستان(توی باشگاه ها) یا توی فضای مجازی من نوعی بحث بین جوجیتسو کاران و آیکیدو کاران دیدم.(بیشتر البته از سمت جوجیتسو کاران)که اعتقاد دارن جوجیتسوی ژاپنی که الان تدریس میشه همون پایه اصلی رشته های ژاپنیه و نسبت به آیکیدو خیلی کامل تر و کاربردی تره.اعتقاد دارند در آیکیدو استاد اوشیبا بسیاری از شیوه های کاربردی جوجیتسو را حذف کرده و همین باعث ضعف این رشته نسبت به جوجتسوی ژاپنی شده.
حتی کار تا جایی پیش رفته که در یکی از سایت ها میخواندم یک استاد آیکیدو توان مبارزه با یک استاد جوجیتسو را ندارد.میخواستم نظر شما را هم بدانم»

 پاسخ ما:

تعصب یا پیشرفت؟

این خیلی خوب است که چند جوان رزمیکار برای دفاع از رشته خودشان بحث می‌کنند. این نشان از انگیزه و روحیه بالای آن‌هاست. اما بد نیست یاد بگیریم به انگیزه دیگران احترام بگذاریم. بالاخره من جوجیتسوکا با هر انگیزه‌ای رشته‌ام را دوست دارم یک آی‌کی‌دوکا هم با انگیزه‌‌های خودش رشته‌‌اش را دوست دارد. بسیار مهم است که همدیگر رو بفهمیم. بر فرض رشته‌ای نقص دارد... (همه رشته‌ها نقص دارند) چرا مطلقا آن را زیر سؤال ببریم؟!... بالاخره یه چیزهایی برای یاد گرفتن دارد! درسته؟ اگر این روحیه را در خودمان ایجاد کنیم خودمان پیشرفت می‌کنیم. من آی‌کی‌دوکا بودم. و از وقتی که جوجیتسو و جودو را فرا گرفتم ، آی‌کی‌دو را بهتر شناختم. چون مداوم شباهت‌ها و تفاوت‌های هر دو رشته را بررسی می‌کردم. هم تکنیک‌های آی‌کی‌دو را بهتر شناختم و هم جوجیتسو را. اما اگر خودم را در یک رشته محدود می‌کردم ، اینقدر تجربه کسب نمی‌کردم.

این‌که آی کی‌دو بهتر است یا جوجیتسو، کدام رشته کامل‌تراست ، همه این حرف و حدیث‌ها ارزشی ندارد. اما نظر مرا خواستید،‌ من هم نظرم را که حاصل مطالعات خودم است با شما درمیان می‌گذارم.

 احترام

کمال جوجیتسو...کمال آی‌کی‌دو؟!

نظر دادن در مورد رشته‌ها بدون مطالعه و بدون اطلاع از تاریخ و پیشینه آن‌ها کار درستی نیست. نه جوجیتسو پایه رشته‌های ژاپنی است و نه کاملتر از همه‌ آن‌ها. مدلی از سیستم رزمی گلاویزی بدون سلاح است. آی‌کی‌دو هم مدل خاصی از رزم ژاپنی است! بیشتر این نظرات ریشه در احساسات دارد. بالاخره هرکسی رشته‌اش را دوست دارد و چیزهایی در مورد آن خوانده و شنیده و بدون تحقیق پذیرفته! طبیعتا این‌جا مبالغه در تعریف امری طبیعی است. درستش این است که رشته‌ها را بدور از تعصب و دقیقا آن شکلی که هستند بشناسیم نه آن شکلی که دلخواه ماست!

 

جوجیتسو در گذر زمان

می‌توان دو نوع جوجیتسو رانام برد:

الف-جوجیتسو مدرن

ب-جوجیتسو سنتی.

درک ماهیت جوجیتسو سنتی و تفاوت آن با مدرن و سیری که از سنت به مدرن طی شده تا بدست ما رسیده، پاسخ بسیاری از ابهامات را خواهد داد.

چیزی که امروز به اسم جوجیتسو مطرح هست (چه برزیلی چه ژاپنی) جوجیتسو مدرن است که شدیدا تحت تأثیر مدرسه کودوکان و استاد کانو (پدر جودو) است.

قبل از پایه گذاری جودو رشته‌ی ثابتی به اسم جوجیتسو مطرح نبود. مدارس مختلفی بودند که فنون گلاویزی بدون سلاح را آموزش می‌دادند و چون مدل رزمی این مدارس متکی بر روش منعطف در مبارزه بود به سیستم رزمی آن‌ها می‌گفتند «جوجوتسو» (جیو یا جو=نرم و منعطف- جوتسو=هنر-هنر جنگی) هر کدام از این مدارس هم بر روش‌های خاص خودشان در مبارزه متکی بودند. نه همه آن‌هان یک مدل بودند و نه کامل! یکی از این مدارس، کیتو‌ریو (یعنی مدرسه خیزش و افت) بود که پایه جودو و جوجیتسو مدرن امروزی است.

 جیگورو کانو

تأثیر استاد کانو در سیستم‌های رزمی موسوم به جوجوتسو

رشته‌ای که جیگورو کانو پایه‌گذاری کرد زمان خودش مثل توپ صدا کرد و بسیاری از مدارس جوجوتسو را تحت تأثیر قرار داد. یا آن مدارس سنتی به مرور منسوخ شدند یا از جودو تأثیر گرفتند. الان معدودی مدارس سنتی جوجوتسو (کوریو) هست که بیشتر هدفشان حفظ سنت‌هاست تا فراگیری مهارت‌های جنگی. اگر چندتا کلیپ از مدارسشان رو ببینید پی می‌برید که چرا مطرح نیستند. سنت‌های قدیمی رشته برایشان مهم‌تر از کاربرد است.

بر فرض پذیرش این ادعا که «جوجیتسو مادر رشته‌های رزم ژاپنی است». منظور همان مدارس سنتی جوجوتسو است. نه جوجیتسو مدرن امروزی که از سیستم رزمی استاد کانو تأثیر گرفته و تکامل یافته! البته شواهد تاریخی این ادعا را که «جوجیتسو مادر رشته‌های رزم ژاپنی است» تأیید نمی‌کند.

 

ویژگی منحصر به‌فرد دایتوریو و آی‌کی‌دو

اگر بخواهیم آی‌کی‌دو را درست بشناسیم ضرورتا باید ریشه آن یعنی رشته دایتو ریو را بشناسیم. رشته دایتوریو (ریشه آی‌کی‌دو) - همانطور که در نمودار زیر مشاهده می‌کنید- هیچ ارتباطی با مدارس دیگر جوجوتسو نداشت. هنری سری در خاندانی از ساموراییان بود که نسل به نسل آن را تکامل دادند. (خاندانی که در تاریخ سیاسی و فئودالی ژاپن نقش داشتند و بر منطقه آیزو حکمرانی می‌کردند) فقط از آن جهت که روش رزمی آن متکی بر روش منعطف در مبارزه بود، به آن عنوان جوجوتسو را داده بودند.

اینفوگرافی میراث سامورایی تای‌‎جوتسو

پدر آی‌کی‌دو که خود از خاندان ساموراییان بود ، با سیستم‌های رزمِ گلاویزِ منعطف(جوجوتسو) آشنا بود اما مبانی تکنیکی آی‌کی‌دو، متأثر از سبک رزمی خاندان تاکدا (یعنی دایتوریو آی‌کی‌جوجوتسو) است. پس این ادعا که وی برخی فنون جوجیتسو را حذف کرد درست نیست. چون دو رشته دایتوریو(بیس آی‌کی‌دو) و کیتوریو(بیس جوجیتسو) از نظر ریشه و منشأ، اشتراکی ندارند. هرکدام هویت مستقل خود را دارند و اشتراکشان فقط در دو نکته است:

1- هردو متکی بر روش منعطف در گلاویز هستند

2-هردو از روش آی‌کی در مبارزه بهره می‌برند. الا با این تفاوت که «روش آی‌کی» تخصص اصلی دایتو ریو است اما کیتوریو خیر!

که این دو نکته هم ویژگی مشترک اکثر سبک‌های جنگی پیشرفته ساموراییان بود.

روش آی‌کی چیست؟

مفهومی در رشته‌های رزم ژاپنی مطرح هست بنام روش آی‌کی. روش آی‌کی تاکتیکی از مبارزه است که متکی بر نیروی حریف است. روش آی‌کی ضد حمله‌ای است که از نیروی حریف علیه او استفاده می‌کند. بسیاری از سیستم‌های رزم ژاپنی از این تاکتیک جنگی استفاده می‌کنند. مثل بسیاری رشته‌های شمشیرزنی و  نیز رشته کیتو ریو(ریشه جودو). بدل‌هایی که در جودو و جوجیتسو آموزش داده می‌شود مصداقی از روش مبارزه آی‌کی است.

تفاوت مهم «دایتوریو» و «آی‌کی‌دو» با سایر سیستم‌ها رزمیِ جوجوتسو این بود که بر پایه گلاویز متقابل نیست. بلکه 100٪ متکی بر روش آی‌کی است و در مبارزه بر زمان‌های طلایی تأکید دارد تا حریف را شکست بدهد. منظور از زمان‌های طلایی این است که هر حریفی با هر مدل رزمی (چه مسلح چه غیر مسلح) هنگام حمله، خلاءها یا نقطه ضعف‌هایی دارد که می‌توان با تکیه بر آن، حمله را خنثی و تعادل حریف را متزلزل کرد و اگر ضعفی در حمله حریف نبود با هماهنگی با نیروش این لحظات طلایی ایجاد می‌شود.

 روش آی‌کی

چگونه روش آی‌کی کارآیی دارد؟

مهم‌ترین مسأله در آی‌کی زمانسجی یا همان درک لحظات طلایی در حمله است. این ادراک بیشتر متکی به آمادگی ذهنی رزم‌آور است تا آمادگی جسمانی وی. ذهنی آماده تا بتواند در لحظات مناسب عکس‌العمل مناسب را نشان بدهد و حریف را کنترل کند. از این جهت علاوه بر ممارست فنون و تکنیک‌ها، انضباط فکری و روحی و تمرکز حواس مسئله مهمی در این رشته‌ها است که برای هرکدام از آن‌ها تمرینات به خصوصی تعریف شده. برای همین است که در آی‌کی‌دو آمادگی جسمانی به اندازه جودو و جوجیتسو مطرح نیست. اگر چه امتیاز است اما اولویت اول آمادگی ذهنی است.

لحظات طلایی با فکر کردن درک نمی‌شود بلکه باید آن را احساس کرد.  تسلط بر این مهارت کار ساده‌ای نیست و نیازمند تمرینات به‌خصوص و منحصر بفرد است. رشته‌ای هم که 100٪ متکی بر روش رزم آی‌کی باشد باید مدل‌های تمرینی متفاوتی از سایر رشته‌ها داشته باشد. در غیر این صورت خروجی‌های ضعیفی خواهد داشت.

برای آشنایی بیشتر با آمادگی ذهنی و نیروی کی به این مقاله مراجعه کنید:

سه فاکتور اساسی در رشته تمرینی خودتان

برای آشنایی بیشتر با دایتوریو و آی‌کی‌دو به این مقالات مراجعه کنید:

تأملی در پشتوانه تاریخی و تکنیکی آی‌کی‌دو

آی‌کی‌دو هنری کاربردی یا صرفاٌ نمایشی.